Kalaallit Nunaata oqaluttuarisaanera 1940-1960

Kalaallit Nunaata oqaluttuarisaanerani sorsunnersuaq kingulleq allanngorfiuvoq. Danmarkimit pilersorneqarneq amigaatigineqalersoq USA-mit Canadamillu pilersorneqarnermit taarserneqarpoq. Amerikamiut sakkutooqarfiit ikkussuinerillu allat nunami pilersippaat.

Taamaasilluni danskit avammut mattussinermut politikkiat kipitinneqarluni. Taamaattorli Kalaallit Nunaat sorsunnersuup unitsinneqarnerata kingorna sivikitsumik avammut mattussimaqqinneqaleraluarpoq.
1948-mi Kalaallit danskillu politikeriisa "Kalaallit Nunaanni ataatsimiititaliarsuaq” pilersippaat, 1950-imi isu- maliutissiissut saqqummiuppaa, taamaasillunilu " nutaamik aaqqissuussineq" aallartinneqarluni. 1953-imi Kalaallit Nunaata nunasiaatitut inissisimanera unitsinneqarpoq, danskinullu inatsisit tunngaviusut Kalaallit Nunaannut annertuumik ilanngunneqarlutik, tamatumalu kinguneraa, kalaallit piffissaq sivikitsoq atorlugu Danmarkimi innuttaasutut aningaasaqarnikkut eqqartuussiveqarnerullu tungaatigut il.il. naligiisitaalerlutik.

Kisiannili qallunaat suliniarnerat ilaatigut kalaallit politikeriisa ilaannit annikippallaartutut nalilerneqarpoq, 1960-innguinnartorlu danskit naalakkersuisa ataatsimiititaliaq nutaaq pilersippaat, 1960-imit Kalaallit Nunaanut ataatsimiititaliarsuaq, (ulluinnarni G-60-imik taaguutilik) pilersinneqarpoq, taassumalu siunertaraa naligiititaalernermut suliniutit tunngaviusut piviusunngortinnissaasa sakkortusinissaat. 
Isumaliutissiissummut nutaamut tassunga isummat tallimat pingaarnerit tunngaviupput, tassalu

• suliffissaqarnerit annertusineqarnissaat,
• innuttaasut illoqarfinnut piukkunnarnerusunut eqiterneqarnissaat,
• inuussutissarsiornerit pitsanngorsarneqarnissaat,
• ilinniartitaanerit annertunerusumik salliutinneqarnissaat, aamma
• inissialiortitsinerit annertusineqarnissaat.