Kalaallit Nunaanni innuttaasut

Kulturit pisoqaanersaasut nunami innutaalersut ataatsimut taaguuserlugit eskimuutoqqat kulturiinik taaneqartarput, tamarmillu amerikkap avannarliup nunavittaata issittortaanit sorlaqarlutik. 1200-p missaani kristusip inunngornerata kingorna inuiaat nutaat nunasiartorput, thulekulturimut ilaasut, Beringsstrædep Alaskallu akornaniit Sibiriap avannaaata kangianiit kingoqqiveqarlutik. Nunasiartortut tamakku ullutsinni kalaaliusut eskimuuninngaannit siuaasaqarfigaat.

Kangianit nunasiartorneq siulleq 985-ip missaani kristusip inunngornerata kingorna pivoq, islandimiut naa-sorissaasut eqimmakkuutaat kujataata kangerluinut qinngortuunut nooralermata. Ukiulli 1400-kut ingerlanerini tamanna nunasineq unitsinneqarpoq.

2007-imi januaarip allaqqaataaniit Kalaallit Nunaanni innuttaasut katillutik 56.648-ruusimapput. Taakkunanngalu 6.282-it Kalaallit Nunaata avataaneersuupput. Illoqarfinnut nunaqarfinnut silasiorfinnut agguataarneri ima isikkoqarput:

Illoqarfinni 47.000-it najugaqarput, nunaqarfinnili 9.271-it najugaqarlutik. 375-it missaaniittut silasiorfinni assigiinngitsuni najuqarput. Nuummi 15.000-it sinnerlugit najugaqarput, tassaasoq nunap illoqarfia pingaarnerpaaq. Tassattaaq danskeqarneruvoq. Nuup pingajorarterutaasa missaaniittut danskiupput. Illoqarfiit annersaasa tulleraa Sisimiut 6.140-nik inoqartoq, illoqarfiillu annersaasa pingajoralugu Ilulissat 4.996-inik inoqartoq. Illoqarfiit minnersaat pingasut tassaapput, Kangaatsiaq, Qaanaaq Ittoqqortoormiillu tamarmik 500-jut sinnilaarlugit inoqartut.

Inuit katerisimanerpaaffiat qeqqata regionianiippoq, sikuusartuunngitsumik taaneqartartoq, tassaallutillu Paamiut, Nuup, Maniitsup Sisimiullu kommunii. Innuttaasut 50 %-tii tamaani najugaqarput. Diskup regioniani, tassaasut Kangaatsiaq, Aasiaat, Qasigiannguit, Qeqertarsuaq  Ilulissallu kommunii, 19%-ingajaat tamaani najugaqarput. Pingajorartitut annersaasoq 17 % - inik innuttalik piniartoqarfiuvoq, tassaasut Uummannap, Upernaviup, Avanersuup, Ammassaliup Ittoqqortoormiillu kommunii. Inukinnerpaajusorlu 14 %-inik inuttalik kujataata regioneraa, tassaasut Nanortaliup Qaqortup Narsallu kommunii.

Kalaallit Nunaanni innuttaasut arnanut angutinullu agguaassimaneri naligiingajalluinnarput. Danskit akornanni agguaqatigiinnermi angutit annertuumik amerlanerussuteqarput.

2000-miit 2003-mut suliffissaaleqinerup qaffariartornerata kingorna 2004-imi aningaasaqarnikkut qaffariarnerup nassatarisimavaa suliffeqanngitsut ikileriarsimanerat. Suliffissaaleqinerup qiteqquffia 2003-mi 1.950-iniit 2006-mi 1.541-nut apparsimavoq. Suliffissaaleqinerup ilisarnaataasa ilagaat, annertunerusumik inuit piginnaatitsiffiulersumik ilinniagaqarfimanngitsut eqqortarmagit. 2005-imi nunami tamarmi suliffissaaleqisutut allattorsimasut 82%-ti ilinniagaqarsimanngitsuusimapput. 2006-imi suliffissaaleqinermit eqqugaasimasut amerlassusaat agguataarlugit 2.380-iusimapput, sulisut sulisinnaasut tamarmiusut 8,6 procentii.