3.5 Sulisitsisup aamma sulisartup akornanni atugarisat

Nunatsinni isumaqatigiissuteqariaaseq atuuttoq ullutsinnut naleqquttutut isiginarpoq soqutigisat aaqqiagiinngissutaanerisa inatsisitigullu aaqqiagiinngissutit aaqqinneqartarnerat eqqarsaatigalugit, tamatumalu peqatigisaanik aaqqissuussineq allaffissornikkut aningaasatigullu akikitsuuvoq.
Inuussutissarsiutitigut ingerlatarineqartartunut tamarluinnangajannut aningaasartuuteqarfiusartut annertussuserisartagaannut tunngaviusartut tassaasarput aningaasarsianut aningaasartuutit. Pingaartumillu danskit suliffeqarnerannut sammisumik oqimaaqatigiissitsinermik pilersitsisinnaasoqartariaqarpoq illua-tungaani qaffasissumik ilinniagaqarsimasunik sulisussarsiorniartarnermi aningaasarsiatigut atorfimmilu atugarisatigut naleqqersuunneqarsinnaasunik aammalu Danmarkimisulli orniginartigisunik pissaqartitsisinnaanikkut, illua-tungaanilu aningaasarsianut aningaasartuutigineqartartut qaffasissusiannik attassiinnarniarsinnaanikkut, taamaasilluni sulisorisat Nunatsinniittut Danmarkimi taamatut suliaqartunut aamma unammillersinnaasunik atugaqartinniartuarnerisigut.
Nunatsinni sulinermi pissutsit ukiuni arlalinni patajaassimapput annikitsuinnarmillu suliumajunnaartoqartarsimalluni il.il. Namminersorneq pillugu Isumalioqatigiissitat isumaqarput suleqatigiissinnaaneq taanna suli sakkortusartariaqartoq, tassami suliffeqarfiup sulisuni pigiinnarumallugit ilinniarteqqinniarlugillu ilungersuutai annertusartariaqarmata. Tamatuma peqatigisaanik akissarsiat atorfeqarnermilu atugassarititat pillugit paasissutissiisarneq pitsaanerusoq qulakkeertariaqarpoq, tamatumani akissarsiat pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilanngullugit, taamaalilluni peqataasut tamarmik qanoq iliornerminnik ilisimasaqarluaqqullugit tamatumalu kinguneranik imminnut tatiginerulerlutik.
Suliffeqarfinni avammut tuniniaasartuni akissarsiat ataatsimut isigalugu suliffeqarfinnit allanit qaffasinnerusariqarput taamaalilluni sulisussat piginnaaneqarnerpaat suliffeqarfinnut avammut tuniniaasartunut kajuminneruleqqullugit. Tamannali ingerlanneqartariaqarpoq akissarsiat qaffasissusiata nunarsuarmioqatitsinnut unammillersinnaajuarnissaa qulakkeerniartuarlugu. Aningaasarsiallu pillugit isumaqatigiissutit tunisassiornermik siuarsaataasinnaasut ullumikkornit annerusumik atorneqartariaqarput.
Sullivimmi avatangiisinut tunngasut suli Namminersornerullutik Oqartussanit tiguneqanngillat. Allaat august 2001-imi Namminersornerullutik Oqartussat, Arbejdsministeriap Arbejdstilsynillu peqatigiillutik saqqummiuppaat "Sullivinni avatangiisit Kalaallit Nunaannut tunniunneqarnissaat pillugu eqqarsaatit pillugit nassuiaat".
Nassuiaatip inerneratut erseqqissarneqarpoq sullivinni avatangiisitigut ajornartorsiutit sammineqarnerulersariaqartut. Ilaatigut kissaatigineqarpoq sulisitsisut sulisartullu kattuffii sullivinni avatangiisit tungaasigut ajornartorsiutit pillugit peqataanerulersariaqartut, suliniuteqartarlutik ilaatigullu aningaasaleeqataasarlutik. Suleqatigiissitaliap inerniliilermini oqaatigaattaaq inatsit arlalitsigut ullutsinnut naleqqussartariaqartoq, ilaatigut qulakkeerumallugu Nunatsinni Danmarkimilu sullivinni isumaannatsuunerup imminut qanillisarnissaa.
Namminersorneq pillugu Isumalioqatigiissitat pingaarteqaat sullivinni avatangiisit pillugit suliniuteqarluarnissaq. Isumalioqatigiissitat taperserpaat "Sullivinni avatangiisit Nunatsinnut tunniunneqarnissaat pillugu nassuiaammi" suleqatiissitat inassuteqaataat. Namminersorneq pillugu Isumalioqatigiissitat kaammattuutigaat naalakkersuisut siunissami qanittumi danskit naalagaaffiat isumaqatiginiassagaat ukiuni aggersuni Nunatsinni sullivinnik nakkutilliisoqarfiup atuuttup Danmarkimi immikkoortortatut pitsaatigisumik sulilernissaa anguniarlugu.