Ujarassiorit

Innuttaasut aatsitassarsiornermut peqataatilernissaat siunertaralugu Ujarassiorit 1998-imi aallartinneqarpoq. Ukiut siulliit ujarassiorneq Nunaoil-imit aqunneqarpoq, 1996-imili Namminersornerullutik Oqartussanut nuunneqarluni. Taamaammat Ujarassiorip ulluinnarni ingerlanneqarnera Aatsitassanut Ikummatissanullu Pisortaqarfiup ullumikkut ingerlataraa.

Ujarassiorit inuinnaat paasiniaanerattut taaneqarsinnaavoq, geologit Kalaallit Nunaanni aatsitassaqarfinnik nutaanik ujalerneranni nunatsinni innuttaasunik annerusumik peqataatitsinissamik, nunaminnillu ilisimasaqarluarnerannik atorluaanissamik, ilisimasanik siuarsaanissamik aammalu aatsitassanik ujaqqanillu assigiinngitsunik soqutiginninnerulernissamik siunertaqartoq. Aatsitassanik ujarlertartut amerlanerit ullumikkut Kalaallit Nunaanni Ujaqqanik katersisartut peqatigiiffiannut ilaasortaapput. Ujaqqanik katersisartut peqatigiiffiat 430-it sinnerlugit amerlassusilinnik ilaasortaqarpoq. Aatsitassanik ujarlertartut ujaqqanillu misissugassanik Ujarassiorimmut nassiussisartut qassinilluunniit ukioqartuusut, amerlanerillu nunaqarfinneersuusut aamma paasivarput.

Ujarassiorit Kalaallit Nunaanni ileqquulersimavoq, nunarsuatsinni allami asseqarnani soqutigineqarneralu nassaassaanani. Kalaallit Nunaanni kinaluunniit ujaqqanik pinngortitami nassaaminik Aatsitassanut Ikummatissanullu Pisortaqarfimmut nassiussisinnaavoq misissugassanngorlugit. Ujaqqat tassunga misissugassanngorlugit nassiussat arlalitsigut tunngaviusimapput nunani allani suliffeqarfiit Kalaallit Nunaanni misissuinermik aallartitsinerannut.

Komite-mi aalajangiisuusartumi ilaasortaapput Aatsitassanut Ikummatissanullu Pisortaqarfimmi, aammalu Danmarkimi Kalaallillu Nunaanni Ujaqqanik Misissuiveqarfimmi (GEUS) geologit.

Aatsitassanik ujarlertarneq soqutigineqaleraluttuinnarpoq, tamatumunngalu ilaatigut pissutaavoq GrønlandsBankip Inuussutissarsiornermut Aningaasaateqarfiata ajugaasumut siullermut tullermullu akissarsiaritittagaasa marloriaatinngortinneqarnerat kiisalu annertunerusumik nittarsaassisoqarnera.

Peqataanissamut malittarisassat

1. Kalaallit Nunaanni najugaqartutut allattorsimassaatit.

2. Unammineq nuannariinnarlugu ujarlertartunut taamaallaat atuuppoq.

3. Ujaqqat nunatsinneersut kisimik misissugassatut nassiunneqarsinnaapput. Misissugassat sumi nassaarineri eqqoqqissaartumik nalunaarsukkat kisimik akissarsisinneqarsinnaapput. Misissugassanngorlugit nassiussat uterteqqinneqarneq ajorput.

4. Misissugassanngorlugu nassiussat oktoberip aallaqqaataa nallertinnagu nassiunneqassaaq.

5. Misissugassanngorlugit nassiussatit ujaraqarfinnit ilisimaneqareersuneersuugunik akissarsitinneqarsinnaanngillat. Ujaraqarfik nutaamik paasissutissarsiffiuppat aatsaat akissarsitinneqarsinnaapput.

6. Misissugassanik katersisoqarsinnaanngilaq Kalaallit Nunaanni aatsitassat pillugit inatsit naapertorlugu nunaminertamik atuisinnaanermik akuersissuteqarfiusumi. Taamatuttaaq kommuune malittarisassaqarsimappat taakku malinneqassapput.

7. Ujarassiorimmut peqataasut Kalaallit Nunaanni aatsitassat pillugit inatsit naapertorlugu piginnaatitaaffeqartinneqarsinnaanngillat.

8. Ajugaasussamik toqqaasussaq komité geologinik inuttaqartoq aalajangiissaaq misissukkat sorliit akissarsissutaassanersut.

Ima iliussaatit

Ujaqqamik soqutiginartumik nassaaruit Ujarassiorimmullu peqataatikkumallugu, taava ima iliussaatit:

1. Allakkerivimmut saaffiginnigit, tassani papæske-mik tunineqassaatit, misissugassarlu akeqanngitsumik nassiussinnaavat. Papæskimut ilanngunneqartussaavoq allagartaq immersugassaq.

2. Allagartaq atinnik, najukkannik kiisalu nassaarfippit eqqoqqissaartumik sumiinneranik immersoruk. Nassaarfiit nunap ilaani sumiinnera kortimut nalunaaqutseruk.

3. Allagartaq immersorneqartoq pinngitsoorani misissugassamut ilanngullugu nassiunneqassaaq. Misissugassaq oktoberip aallaqqaataa nallertinnagu nassiunneqassaaq.

Taava qanoq pisoqartarpa?

Ujaqqat nassiunneqartut Aatsitassanut Pisortaqarfimmi geologit siullermik misissortarpaat, nassiussisimasullu tamarmik nassiussamik inernerannik allagarsisarput. Ujaqqat immikkut soqutiginaatillit – tassaanerusarpullu nassiunneqartut tamarmik pingajorarterutaat - Nuummi Canada-miluunniit misissugassanngortinneqartarput. Taakku inerneri pillugit nassiussisut allagarsitinneqartarput.

Misissuinerit inerneri tamarmik nalunaarsorneqareeraangata, ajugaasussamik toqqaasussap komité-p misissukkat sorliit akissarsitinneqarnissaat nalilersortarpaa. Misissukkanik naliliinerup aammattaaq Aatsitassarsiornermut Pisortaqarfik tunngavissittarpaa nunap ilaani sumi sukumiinerusumik misissuisoqarnissaanik.

Ujaasilluarisi