Apeqqut: Sikuusarnikinnerulernera aarrinut qanoq sunniuteqarpa?
Pinngortitaleriffimmit akissut: Sikuunikinnerusalernera imaassinnaavoq aarrinut iluaqutaaginnarsinnaasoq. Soorlu Tunumi Canadamilu sikuunikinnerusalernera aarrinut iluaqutaaginnarsinnaavoq. Tunumi qaammatit qulit angullugit sikuusarpoq, taamaattumillu aarrit sinerissap qanittuani uiloqarfinni neriniarsinnaasaratik. Aarrit sikuutillugu allani immap naqqani uumasunik amerlagisassaanngikkaluartunik neriniartarput, ilaannilu puisinik nerisaqarsinnaasarlutik.
Siku avalakkaangat sinerissap qanittuani aarrit uiloqarfinni puallarsiataalersarput. Kisianni ukiuni kingulliunerusuni pingaartumik Tunumi kangerlunni sikup avalattarnera siusinnerusukkut pisalersimavoq aammalu kingusinnerusukkut sikuniartalersimanera maluginiarneqarsimalluni. Tassa imaappoq – sikuusarnera sivikilliartortillugu imaani inuussutissanik pilersuineq annertusiartortarpoq. Tamatuma kingunerissavaa uillut aarrit nerisarilluagaasa inuussutissaqarnerulernerat. Tassa sikuusarnikinnerulernerata kinguneranik uiloqarnerulissaaq, taamaalilluni aarrit nerisassaqarnerulerlutillu sivisunerusumik neriniarfissaqassapput.
Apeqqut: Uiluinniarneq aarrit nerisaqarnerinut qanoq kinguneqarpa?
Pinngortitaleriffimmit akissut: Kinguneqartitserujussuarunanngilaq, uiluiimmi aarrit nerisarinngimmatigit. Aamma uiluiit immap naqqani manngersuni sarfartunilu uumasuupput, uillullu aarrit nerisarisaat allani uumasuullutik. Uillut aarrit nerisannaarisaat immap naqqani 40-50 centimeterinik itissuseqartumi assaqqaarluni aatsaat nassaassaapput, taamaattumillu uiluinniarnermi atorneqartartut qaloorutit savimerngit uillunik innarliisarunanngillat.
Kisiannili takorloorneqarsinnaavoq raajarniutit nipiliornerisa aarrit nuliunerminni nipiliuutaannik akornusersuisinnaanerat, tassa immaqa aarrit imminnut tusaatissinnaajunnaarsissinnaavaat. Aarrit angutivissat nuliuniarnermik nalaani immap iluani februarimiit april ilanngullugu immaqa oqaraanni niperujoorlutik nuliuffissarsiortarput. Kisiannili angallatinit nipit akorngusersuutaassagunik qanittuaraallutillu nipitoorujussuusariaqarput.
Apeqqut: Nunanit suliffissuaqarfiusunit mingutsitsineq aarrit kinguaassiornerinut arlaatigut sunniuteqarsinnaava?
Pinngortitaleriffimmit akissut: Aarrit mingutsitsinermit annerusumik sunnersimaneqanngillat, taamatuttaaq piaqqisinnaassuseqarnerat aamma sunnersimaneqanngilaq. Aatsitassat arrortikkuminaatsut, soorlu kviksølv aammalu mingutsitsissutit allat soorlu DDT aamma PCB aaverni nassaarineqarnikuupput. Aarrit Tunumiittut maani kitaani aavernut sanilliullugit DDT-mik PCB-millu akoqarnerupput. Aamma nannuni taamaappoq, aarrilli nannunut sanilliullugit mingutsinneqannginnerupput, tamannalu nerisaannik peqquteqarpoq. Aarrit immami miluumasunut allanut sanilliullugit uumasunik mikisunik nerisaqarnertik, tassa uilutortuunertik immikkuullarissutigaat. Tassami uumasut milliartortillugit aatsitassanik arrortikkuminaatsunik aammalu mingutsitsissutinik allanik akoqarnerat milliartortarmat.