Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisup, Doris Jakobsenip ilinniartitaaneq pillugu isumasioqatigiissitsinermut peqataasunut tikilluaqqusilluni oqaasii
Katuaq, 14. november 2006, nal. 08.00
Asasakka isumasioqatigiissitsinermut peqataasusi.
Naalakkersuisoqarfiit marluulluta - tassalu Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Pisortaqarfik aamma Suliffissaqartitsiniarnermut Inuutissarsiutinullu Ilinniartitaanermut Pisortaqarfik - aaqqissugarisatsinnik ilinniartitaaneq pillugu isumasioqatigiissitsinissamut sisamanngorneq ilanngullugu ingerlanneqartussamut naalakkersuisut sinnerlugit tikilluaqquassi. Isumasioqatigiinnerup aallaavigivaa naalakkersuisooqatigiinnermi isumaqatigiissut.
Partiit suleqatigiissut anguniarpaat nunatsinni innuttaasut:
- atugarisamikkut naligiinnerulernissaat,
- aningaasarsiornikkut imminnut napatinnissaat,
- oqartussaaqataanerisa annertusarneqarnissaat,
- kiisalu piujuaannartitsinissaq tunngavigalugu ingerlatsinissaat.
Qulaani anguniagassat angulertorneqassappata ilinniartitaanermi iluarsaaqqinneq ilisimasatigut, misittakkatigut inuunermilu pingaartitatigut ataqatigiissaarinikkut ingerlateqqittariaqarpoq. Oqaatsit, kulturit aamma ileqqut assigiinngitsut pissutigalugit meeqqerivinni, atuarfinni ilinniarfinnilu naligiinngissuseq saqqummersartoq taamaatinneqartariaqarpoq.
Ukiuni makkunani nunatta namminiilivinnissaa anguniarlugu innuttaasut, qinikkat atorfillillu sulinniuteqarput. Nunasiaanerup kingunerisaanik timikkut, tarnikkut anersaakkullu sunniutit, ullumikkut suli atuuttut, taamaatissagutsigit ilinniartitaanikkut ataqatigiissumik iluarsaaqqinnissaq piffissanngorpoq.
Ilinniartitaaneq nukittorsassagutsigu inuiattut pingaartitagut oqaatsigullu tunngavigalugit ilinniartariaqarpagut. Ilinniartitaanerlu nukittooq pilersissagutsigu ilinniagassat nunarsuarmioqatigiit akornanni ilisimassallugit pisariaqartut ilinniagassatut pissusissamisoortutut isigilertariaqarpagut. Teknikkikkut, kulturikkut inooqatigiinnikkullu avatitsinni pisut ammaffigissavagut peqataaffigisarlugillu kulturerput kinaassuserpullu aallaavigalugit. Inuiaat ikittunnguugaluarluta aamma uagut nunarsuarmioqatitsinnut ilisimasatigut misilittakkatigullu tunniussassaqarpugut peqataanissatsinnullu pisussaaffeqarluta.
Isumasioqatigiissitsinerup matuma aallartinnissaa assut qilanaarisimavara, minnerunngitsimillu qilanaaralugit ulluni tulliuttuni ilisimasat, misilittakkat isummallu saqqummiunneqarumaartussat, taakkuami tassaassapput siunissami ilinniartitaaneq tamaat ataqatigiissarlugulu pitsanngorsartuarniarlugu naalakkersuisut suliniutaata ingerlateqqinnissaani toqqammavisssat aallaaviusussallu.
Naalakkersuisut ilinniartitaaneq pillugu politikkiat naalakkersuisooqatigiit isumaqatigiissutaanni ersarippoq.
Ukiorpassuarni upperisimavarput danskit ilinniarnermi periusaat ileqquilu maleqqissaarlugit ilinniarutta angusaqarnerpaassalluta. Maannakkulli ilisimatusarnikkut paasisat Atuarfitsialammi sulinermi uppernarsineqariartulersut iluaqutigineqalereersullumi takutippaat, oqaatsit, kulturi inuiaassuserlu - ilinniariaatsillu sunniuteqarnerpaat - aallaavigalugit ilinniartitsineq inuiannut tamanut angusaqarnarnerpaajusartut.
Miserratigissanngilarput ukiorpassuarni nunasiatut inissisimanitta oqaatsivut inuiaassuserpullu - ilinniarnitsinni sakkussavut - nukillaarsarsimagaat. Allaallumi eqqarsartinneqalertarsimalluta uagut nammineq oqaatsivut, inuiaassuserput kulturerpullugu aallaavigalugit nunarsuarmioqatitsinnut unammillersinnaasumik ilinniartinneqarsinnaanata.
Maannakkut inuiattut makeqqinnissatsinni ilinniarnermi sakkugissavavut oqaatsivut inuiaasuserpullu aallaavigalugit ilinniartitsinermi periutsinik sunniuteqarnerpaanik ilinniarfinni tamani atuilernissaq, ilisimatusarnerlu tunngavigalugu inerisaajuarneq naliliijuarnerlu.
Ilinniartitsinermi periutsit pineqartut inuusuttunik ilinniartitsinerinnarmi atorneqaratik meeqqat nukanganeriniit atorluarnissaat aallartittariaqarput. Innuttaasuullu kikkulluunniit inuuneq naallugu ilinniarneranni sakkugiuartariaqalutik. Nunarsuarmioqataanerput nuannersoq pissanganartorlu ilikkagassanik piumasaqaatinillu mikinngitsunik nassataqarpoq. Ilisimasat paasisallu ullormiit ullormut inuiaqatigiinni ilisimasassat tunngavigalugit ingerlalersimasuni nikerarsinnaasarput. Pissutsinut nutaanut naleqqussarsinnaaneq aamma ajornartorsiutinngortartunut ajugaaffiginnissinnaaneq meeqqerivinni, atuarfinni ilinniarfinnilu inuunermi ilikkagassat ilagisariaqarpaat.
Ilinniartitaanerup pitsaasumik aaqqissuussap inuup killissamisut akimmiffigisamisullu isigilersimasai qaangertittarpai.
Kulturi aallaavigalugu ilinniartitsineq pineqartillugu isumaqarpunga pingaartuusoq erseqqissassallugu oqaatsinik allanik nunarsuarmioqatigiinnullu unammillersinnaasumik ilinniartitsinivut soorunami pitsaalluinnartuujuassammata, tassungalu tunngatillugu aamma isumaqarpunga pingaartuusoq eqqaassallugu inuiaat uagut aqqusaarsimasatta assinginik aqqusaagaqarsimasut ilinniartitaanerinit paasisat nutaanerpaat takutimmassuk oqaatsit, inuiaassuseq kulturilu aallaavigalugit ilinniartitsineq taakkualu aallaavigalugit periutsinik sunniuteqarnerpaanik inerisaaneq angusaqarfiunerpaasartoq.
Taamatut tikilluaqqullusi Suliffissaqarniarnermut Inuutissarsiutinullu Ilinniartitaanermut Naalakkersuisumut Siverth K. Heilmannimut naalakkersuisut tikilluaqqusinaerat nangeqquara.