Ernisussiortunut akissut.

Aallaqqaasiullugu Nunatsinni Peqqinissaqarfimmi tunniusimallusi sivisuumillu sulisima­nissinnik qutsavigerusuppassi. Ilisimassavarsi uanga innuttaasullu tamanna iluarisi­maar­torujussuugipput. Nalunngilara ernisussiortutut akisussaaffeqartorujussuususi.

Peqqinnissaqarfimmi sulisut pitsaanerpaamik atugaqarnissaat suliniutigaara, aammalu ernisussiorneq pillugu oqallinnermut tapersiinersi tikilluaqqullugu. Apeqqutissi amma­sumik allaganngorlugit nassiunnissaat qinerparsi, taamaammallu ammasumik akissuteqarpunga. Isumaqarpungali kinguneqarluartumik oqallinnermi aallaavik pitsaanerpaaq tassaasoq siunissami naapittarnissarput, tusagassiuutit aqqutigalugit oqaloqatigiinnata.

Meeqqat salliutinneqarnissaat Naalakkersuisut qinerpaat, tamanna aamma ernisussi­ornermut atuuppoq, kisiannili isumaqarpunga ernisunik sullissinermi ernisussiortoqarnerata saniatigut suliassat allarpassuusut.

Peqqinnissaqarfiup 2002-mi naartusunik ernisunillu isumaginninnermi najoqqutassat nunami tamarmi atuuttussat atuutilersippai. Najoqqutassani siunertat ilaatigut tas­saap­put: ”naartuneq meeqqamik inerilluarsimasumik, inuusinnaassuseqartumik peqqissumillu naalungiarsuup aniffissaatigut pissusissamisoortumik erninermik kinguneqassasoq, ilaqutariillu nutaat atugassarissaarlutik aallartissasut”.

Ernisussiorneq tassungalu akisussaaneq ernisulerinermi pisortaniippoq, taakkulu tassaallutik nakorsaanerit arnat nappaataannik erninermilu ikiuinermik immikkut ilisimasallit aammalu ernisussiortut pisortaat. Anguniagaavoq nunap immikkoortuini qulingiluaasuni ullumikkut erniffiusartuni nunap immikkoortuani ernisussiortoqarnissaa. Anguniakkap taassuma piviusunngortinneqarnissaa ilaatigut ajornakusoortarnikuuvoq, atorfiillu taakku ernisussiortunik sivikitsumik taartaasunik inuttalernissaat peqqin­nissa­qar­fim­mut akisusarnikuuvoq.

Erseqqissarusuppara ernisussiortunik atorfinitsitsiniarneq nukippassuarnik atuiffiusartoq. Taamaalilluni ernisussiortut pisortaata ukiumut sulinermini qaammatit pingasut sulisussarsiorluni angalanernut atortarpai, ernisussiortunik atorfinitsitsinissaq siunertarerpiarlugu.

Peqqinnissaqarfimmi suliassat inissinnissaannut tunngaviusumik periusaavoq sullis­si­nerit aaqqissuussaanermi appasinnerusunit, sulinermi illersorneqarsinnaasumik ani­ngaa­sartuutinilu akuersaarneqarsinnaasumik ingerlanneqarnissaat.

Maannakkut sulisut immikkoortukkaat sisamat naartusunik ernisunillu isumaginninnermi ernisus­siortut suliassaannik suliaqarput. Tassaapput ernisussiortut, peqqinnissamut ikiortit, peqqinnissamut assistentit aamma ernisussiornermi assistentit. Soorlu allakkassinni arlaleriarlusi tikkuarissi peqinnissamut ikiortit, peqqinissamut assistentit aamma ernisussiornermi assistentit ernisussiortutut akuerisaanngillat. Isumaqarpungali sulisut taakku ernisussiornermut atatillugu akisussaassuseqarlutik suliamillu ilisimasaqarlutik suliassarpassuit pingaaruteqartut suliarisaraat.

Oqaatigineqareersutut ernisunik sullissinermi ernisussiortoqarnerata saniatigut suliassat allarpassuupput. Ernisussiornermi najoqqutassani arnat ernivissaannik neqerooru­te­qarnermi pissutsit immikkut ittut piumasaqaataapput. Piumasaqaataavoq ernisussiornermik ilinniarsimasumik sumiiffimmi najuuttoqarnissaa aammalu ernineq ilakutaqalersillugu arnamut ernisuttumut meeqqamullu suli inunngunngitsumut ikiuisoqarsinnaanera, assersuutigalugu pilaalluni ernisitsisinnaanikkut.

Taamaammat peqqinnissaqarfimmi ernisussiornermi ernisussiortup pigaartuusup sania­tigut minnerpaamik piareersimasoqassaaq tassaasunik peqqissaasoq imaluunniit peqqinnissamut assistenti aammalu nakorsaq pilaasinnaasoq allatulluunniit iliuuseqarsinnaasoq. Nakorsat immikkut ilisimasaqaleriartortillugit nakorsat tamarmik ullumikkut ernisuttunik ilisimajunnaarsitsisinnaanngillat pilaallutillu ernisitsisinnaanatik.

Taamaammat illoqarfinni mikinerusuni ukiuni kingullerni taamatut ikiuisoqarsinnaasimanngilaq, taamaammallu ernineq ilakutaqalissagaluarpat illoqarfinnut ikiuinissamik neqerooruteqarfiusinnaasunut erniartornissaq peqqinnissaqarfiup siunnersuutigisarpaa.

Peqqinnissaqarfimmi aqutsisoqarfinnilumi allani atortut pigineqartut atorlugit pitsaanerpaamik sullissinissaq Naalakkersuisut kissaatigaat. Nunatta ilaani ikitsuinnarnik erniffiusartuni ernisussiuisoqarsinnaanera sulisunik atortunillu pitsaanerpaamik atuinerunngilaq.

Ernisut isumannaatsumik erninissaannut iluaqutaasumik ernisussiornermi pitsaassuseq sumiiffinni akuttunngitsumik erniffiusartuni pitsaanerusumik ingerlanneqarsinnaavoq. Tamannalu aamma atuuppoq sulisunut allanut (nakorsanut peqqissaasunullu), ilakutaqalersillugu ikiuisinnaasunut. Tamanna aamma pissutigalugu isumaqarpunga erniffiusinnaasunik eqiterineq inassuteqaatigisariaqarlugu. Naartusut aamma siunissami illoqarfimminni naartunerup nalaani ernereernermilu ernisussiortumit akuerisaasumit misissortittarnissaat taamatut inassuteqaateqarnermi allanngortinneqanngilaq. Ilisimavara erniffiusinnaasutut inassuteqaatigineqartunik annertunerusumik eqiterineq naartusut angerlarsimaffiup sivisunerusumik avataaniittarnissaannik kinguneqassasoq, taamaammallu inassuteqaatip kingunerisinnaasai ajortut malinnaavigilluassavakka pinaveersaartillugillu.

Peqqinnissaqarfik 2010-mi aningaasartuutiminik ikililerinissaanik peqquneqarpoq. Peqqinnissaqarfimmut pingaartuuvoq sipaarutit innuttaasunik peqqissutsimik sullissinermi annikinnerpaanik kingunerlutsitsinissaat. Ilinniartitaaneq aamma siunissami pingaaruteqartorujussuartut isigaara, maannakkulli pisumi ernisussiortutut ilinniagaqarnissamik pitsaassuseqarluartumik neqerooruteqarsinnaanerup ingerlaannarnissaa qulakkeerniarlugu ernisussiortunut pisortap ernisussiortunut ilitsersuisartutut atorfimmi suliassanik aamma suliaqarnissaa pitsaanerpaajuvoq.

Aperivusi peqqinnissaqarfimmik aaqqissuusseqqinnissatut eqqarsaatigineqartup kingunerisassai pillugit politikerit, peqqinnissaqarfimmi sulisut, sulisut kattuffiisa innuttaasullu akornanni ammasumik oqallinnissaq qanoq iliorlunga qulakkeerniarneriga. Tamatumunnga tunngatillugu oqaatigissavara pitsaassuseq, pissarsiarineqarsinnaaneq, qanilaassuseq innuttaasullu iluarisimaarinninnissaat qulakkeerniarlugu peqqinnissaqarfimmik aaqqissuusseqqinneq pisariaqartoq. Taamatut aaqqissuusseqqinnermi aaqqissuusseqqinnerup imaanik kingunissaanillu aammalu soqutigisaqartunik tamanik oqaloqateqarnissaq pingaaruteqarpoq. Taamatut sulineq ingerlalereernikuuvoq, kinguneqarluartumillu oqallinnissamut tapersiissuteqarnissassinnut tikilluaqqusaavusi.

Taakkuupput apeqqutissinnut akissutigisakka, neriuppungalu naammattutut isigigisi. Aam­ma neriuppunga nunatsinni innuttaasunut iluaqutaasumik sulisut atortullu qanoq iliorluni pitsaanerpaamik atorneqarnissaat pillugit siunissami kinguneqarluartumik toqqaannarnerusumillu oqaloqatigiittassasugut.