Ilinniarnertuunngorniarnernik nutarsaaneq

Kalaallit Nunaanni ilinniarnertuunngorniarnernik nutarsaaneq naatsorsuutigineqarpoq augustimi 2011-mi atuutilissasoq. Nutarsaaneq aaqqissuussaanikkut, imarisamigut, ilinniartitseriaatsitigut nalilersuinermullu periutsitigut allannguutinik nassataqassaluni.

Kalaallit inuusuttaasa ilinniartitaanikkut qaffasissusianik patajaallisaaneq Kalaallit Nunaata namminersortup imminut napatissinnaasumik ineriartorneranut qitiulluinnarpoq. Ukiuni makkunani inuusuttut amerliartuinnartut ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarneq aallartittarpaat. Ilinniarnertuunngor-niarnernik nutarsaanerup ilaatigut ilinniartut ilinniakkanut tunngasutigut pissaarsisinnaanerat pitsanngorsassavaa. Ilinniartunut qaffasittunik isumalluarnikkut, oqaatsit kulturikkullu tunuliaqutit apeqqutaatinnagit ilinniartunut tamanut tulluartunik, unammillernartunik neqerooruteqarluni anguniarneqartoq tassa ilinniarnertuunngortartut amerlanerulernissaat atuarunnaartarnerit ikiliniassammata, tamaasilluni kalaallit inuusuttaat amerlanerusut ilinniarnertuunngortarniassammata.

Ilinniarnertuunngorniarnernik nutarsaaneq aammattaaq eqaannerusumik ilinniarnertuunngorniarnernik ilusiliinernik kinguneqassaaq, taamaasilluni maanaannaq unitsitsisarnerit allanullu ilin-niarfinnut nuuttarnerit ilinniartut ilinniagarerusutaannut pisariaqanngitsumik akorngusiissanngimmata imaluunniit pissarsiffiunngitsunik utaqqiffiusunik uninngagallarnernut ingerlatitsilluni.

Kalaallit Nunaanni ilinniarnertuungorniarluni ilinniarnerit inuusuttunik amerlanernik ilinniaqqinnissamut piginnaasanik Kalaallit Nunaanni, Danmarkimi nunanilu allani ilinniaqqiffinnut periarfissiissapput. Peqatigitillugulu ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarnerit inuusuttup kinaassutsiminik pilersitsinissaanut aamma nammineq allallu kulturimut naleqartitaannik isumaliuutiginninnermut sunneeqataassalluni. Aammattaaq ilinniarnertuunngorniarnerit kalaallit kulturianut tunngatillugu, kalaallinut inuiannut, nunarsuullu sinneranut tamanut ilisimasariaqartunik ilinniartitsinerusussaassavoq.

Maannakkorpiaq nutarsaanermut sulineq sumut killippa?

Ilinniarnertuunngorniarnernik nutarsaaneq ilinniartitsisut, ilinniartut Kalaallit Nunaannilu ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarnerni pisortat qanimut suleqatigeqqissaarlugit pilersaarusiorneqarpoq. Taamaasilluni ilinniarnertuunngorniarnernik nutarsaanermut siunnersuutinik suliarinnittuupput suleqatigiissitat, ilinniartitsisunit, ilinniartunit ilinniarnertuunngorniarlunilu ilinniarnerni aqutsisunit, kiisalu ingerlaqqiffiusuni ilinniartitaanerit sinniisuinit.

Suleqatigiissitat pingasut suliarisimavaat ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarnernerit siunissami ilusissaattut siunnersuut, ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarnerit imarisaat kiisalu aqutsineq.

Siunnersuutit taakku tunniunneqareeramik Kalaallit Nunaanni ilinniarnertunngorniarluni ilinniarnerni tallimaasuni oqallisigineqarput ilinniarnertuungorniarlunilu ilinniarnerni ilinniartitsisut tamarmik oktober 2009-mi ataatsimeersuartinneqarneranni. Ilanngullugu KIIIN-ip nuna tamakkerlugu aviisini saqqummersartut aqqutigalugit paasissutissatut aviisimik saqqummersitsivoq; Qaqortumi, Nuummi, Sisimiuni Aasiannilu innuttaasunik ataatsimiisitsisoqarpoq, kiisalu tusagassiutitigut ilinniarnertuungorniarnernik nutarsaaneq pillugu ilisimatitsisoqartarluni.

Suleqatigiissitat innersuussusiaat aallaavigalugit KIIIN rektorit suleqatigalugit ilinniarnertuunngornernerni ilinniarnerit eqaannerusumik ilusissaannik siunnersuusiorsimavoq. Siunnersuut taanna upernaakkut 2010-mi ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarfinni saqqummiunneqassaaq, 2010-milu Inatsisartut ukiakkut ataatsimiinneranni saqqummiunneqartinnagu, suliffeqarfinnut attuumassutilinnut tusarniutigineqassalluni.

Suleqatigiissitat nutaat marluk aallarnisarneqareerput maannakkut. Suleqatigiissitat taakkua nutaat siunnersuusiussavaat ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarnerni ilikkagassatut pilersaarutit aamma naliliinernullu tunngasunut. Suleqatigiissitat ilinniarnertuunngorniarnerni ilinniarnerit nutarternissaanut innersuussutitik tunniutissavaat KIIIN-imut april 2010-mi, taassumalu kingorna ilikkagassatut pilersaarutissanik atuutilertussanik ineriartortitsinerit aallarnisarneqartussanngussallutik.

Ilinniarnertuungorniarluni ilinniarnerni ilinniartitsisunut tamanut ataatsimeersuartitsinerit pingajussaat ingerlanneqassaaq august 2010-mi. Tassani inatsisissatut siunnersuut saqqummiunneqassaaq ilikkagassatullu pilersaarutit imarisassaat nutaat oqallisigineqassallutik. Ataatsimeersuarnermi aamma aallarnisarlugu ingerlanneqassaaq allatut oqaasilinnik ilinniartitsinermik ilinniartitsineq, aallarnerlugu Kalaallit Nunaanni ilinniarnertuunngorniarfinni ilinniartitsisunik nutarsaanermik aallaaveqartumik pikkorissarneq.

KIIIN-ip upernaakkut 2010-mi ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarnerni tallimaasuni ilinniartunik qitiutitsilluni ilinniartitsineq pillugu misileraaneq aallarnisalerpaa. Peqatigitillugulu Kalaallisut Qallunaatullu ilinniakkani fagini taakkunani marluusuni ilinniartitsisunut siunnersuisartunik marlunnik atorfinitsitsinikkut nutarsaanermik aallaavilinnik faginik taakkuninnga marlunik ilinniakkanut tunngasunik ineriartortitsinerit nukittorsarneqarput. Atuakkanik ilinniutinik ineriartortitsinernik saq-qummersitsinernillu suliniuteqarneq ingerlanneqarpoq.

Ataatsimut isigalugu nutarsaanermik suliaqarneq pilersaarutit malillugit ingerlanneqarpoq. Naatsorsuutigineqarpoq Kalaallit Nunaanni ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarneq nutaaq ilinniarnertuunngorniartunut kinguaariinnut tulliuttunut augustimi 2011-mi matuni ammassagai. Iserfigissavaat ilinniarnertuungorniarluni ilinniarneq eqaatsoq, isumalluarluni piareersimasoq ilinniartunullu ataasiakkaanut annertuunik unamminartulik – taamaakkaluartoq ilinniartut tamaasa kulturikkut oqaatsitigullu tunuliaqutaannik isumaginnilluni ilinniakkatigut ilinniarnernik ingerlatsinermik neqeroorutilik. Kalaallit nunaanni ilinniarnertuunngorniarluni ilinniarnerup nutaap inuusuttut ilinniarnertuunngorniarluni soraarummeernernik naammassinnittut amerlanerulernissaannut sinaakkutissat pilersissavai Kalaallit Nunaani, Danmarkimi nunanilu allani ilinniaqqinnissamut ilinniakkatigut sakkussaqarnerutissallugit. Ilinniartitaanikkut ataqatigiinnerusumik aaqqissuussaanerup inuiaqatigiinni sutigut tamatigut najukkami piukkunnarluartunik sulisullip Kalaallit Nunaanut namminersortumut tunngavik pilersissavaa.