Ajornartorsiutit Kalaallit Nunaannit iliuuseqarfigineqarput

Meeqqat inuusuttullu pisinnaatitaaffiinik atugarissaarnerulernissaannillu aqutsinermi Kalaallit Nunaanni qullersaasutut Ilaqutariinnermut Pisortaqarfimmit siulliulliulluta nassuerutigerusupparput inuiaqatigiit kalaallit ajornartorsiutinik amerlasuunik sorsugassaqarmata. Inuiaqatigiinni innuttaasut qanoq amerlatiginerinut naleqqiullutik meeqqat inuusuttullu angerlarsimaffiup avataanut inissitat amerlapput, meeqqanik inuusuttuaqqanillu kinguaassiuutitigut atornerluisarneq ajornartorsiutaavoq annertooq, inuit imminortartut amerlaqaat aammalu inuit ataasiakkaat ilaqutariillu akornanni amerlapput ulluinnarni ajornartorsiutinik imaannaanngitsunik atugaqartut. Ajornartorsiutit taakku erseqqissumik oqaluttuaraat innuttaaqataasut inersimasut akornanni pitsaanngitsumik inuusoqartoq tamatumalu kingunerisaanik angajoqqaatut akisussaaffimmik aallussiniarneq ajornakusoortinneqartartoq.

Pingasunngornermi oktobarip ulluisa 31-anni 2007-imi Danmarkimi Kalaallit Nunaannilu tv-kut isiginnaartartunut takutinneqarpoq DR-ip piviusulersaarusiaa "Kalaallit Nunaannit qimaaneq", aaqqissuussaanermigut ajornartorsiutinik pineqartunik tunngavilersuillunilu uppernarsaasoq. Piviusulersaarummili taamaallaat sammineqarput inuiaqatigiinni pissutsit tujorminartut kalaallillu oqartussaasut inuiaqatigiillu tarmarmiusut saqqummersinneqarput iliuuseqannginnermikkut akisussaaffimminnik sumiginnaasutut.

Qularutigineqassanngilarli nunatsinni oqartussaasut ajornartorsiutit qanoq iliuuseqarfigimmatigik aammalu 1979-imili Namminersornerullutik Oqartussat atuutilermata qanoq iliuuseqartuarsimallutik. Aamma qularutigineqassanngilaq innuttaasut akornanni amerlaqisut ullut tamakkiallugit inuttut ajornartorsiutinik qaangiiniarnermi suleqataajuarmata. Pitsaaliuineq ikiorsiiniarnerlu pingaartinneqarput amerlaqaallu pissutsinik pitsanngorsaaqataarusullutik suliniuteqartut. Tamakku pisarput tigussaasumik aaqqissuussisarnikkut, iliuuseqarnikkut ilinniartitsinikkullu taamalu inatsisiliornikkut. Tamanna aamma ullumikkut siunissamilu atuuttuartussaavoq.

Ukiuni qaangiuttuni Namminersornerullutik Oqartussat sinerissami ilaqutariinnut katsorsaavinnik pilersitsiortorsimapput, ilaqutariinnut meerartalinnut ajornartorsiulivissimasunut taamalu siunnersorneqarnissamik katsorsarneqarnissamillu pisariaqartitsisunut naatsorsuussanik. Ilutigalugu Ilaqutariinnermut Pisortaqarfimmit suleqatigiinnik angalasartunik pilersitsisoqarpoq, psykologinik inunnillu siunnersortinik inuttaqartinneqartunik. Taakkua sinerissami kommuninut nunaqarfinnullu tikeraarlutik katsorsaaneq, pikkorissaaneq suliniutinillu ataqatigiissaarineq ingerlataraat. Aammattaaq nuna tamakkerlugu paasisitsiniaaneq annertooq kommunit tikillugit angalaqatigiinnit ingerlanneqartarpoq, taamalu suliniutit innuttaasunillu ataatsimiisitsinerit sinerissami illoqarfinni ingerlanneqartarlutik.

Pisortaqarfiup Peqqissutsimullu Pisortaqarfiup ukiuni kingullerni immikkut ittumik nuna tamakkerlugu paasisitsiniaaneq tusagassiuutit atorlugit ingerlappaat, tassani pingaarnerutillugit sammineqarlutik meeqqat inuusuttuaqqallu ulluinnarni inuunerminni atugarissaarnerulernissaat peqqinnerulernissaallu. Aamma nuna tamakkerlugu telefonikkut siunnersuisarfiit ammarneqarsimapput meeqqanut inuusuttuaqqanullu kiisalu imminornissamik eqqarsaateqartunut, annersagaasimasunut inunnullu ataasiakkaanut telefonikkut siunnersorneqarnissaq periarfissinneqarsimalluni.

Pisortaqarfittut inuttut inuuniarnermilu atugarisatigut ajornartorsiuteqarneq pillugu oqaloqatigiinnissaq oqallinnissarlu inussiarnersumik ilassivarput. Inuiaqatigiinni ajornartorsiutit ilungersunartut pillugit ammasumik oqallinnissaq takussutissiornissarlu kissaatiginartuuvoq, tamanna pitsaasumik siunnerfilimmillu ingerlanneqarsinnaappat, ajornartorsiutinik annikillisaanissamik tunaartaqarluni taamalu meeqqanut inuusuttuaqqanullu kiisalu ilaqutariinnut kinguneqarluarsinnaappat.

Kissaatiginaraluaqaarli tamatuma inuiannik kalaallinik ataqqinnilluni akuersaarlunilu pinissaa, oqallinneq Danmarkimi Kalaallit Nunaanniluunniit pigaluartillugu. Allatut pissusilersorneq ilalernanngilluinnartuuvoq ataqqisaatsuliornerullunilu, inuttut naligiissuunermik takutitsinani inuiannik kalaallinik Naalagaaffeqatigiinnermi innuttaaqataasunik nikassaanerusoq.

Nuuk, ulloq 2. november 2007

Martha Lund Olsen

Pisortaq

Annertunerusumik paasissutissanik piniartoqarsinnaavoq uunga: Martha Lund Olsen oqa.             +299346620