Uuliasiorfiutileqatigiiffik suleqatigiinnissamut isumaqatigiissuteqarfigineqarpoq

Naalakkersuisut, Qaasuitsup Kommuniata, Qeqqata Kommuniata aamma Kommuneqarfik Sermersuup, inuiaqatigiinni piujuartussamik iluaqutaasumik sunniuteqartitsinissamut suliniutaasussanut (Impact Benefit Agreement) tunngatillugu uuliasiorfiutileqatigiiffik Cairn Energy plc suleqatigiinnissamik isumaqatigiissuteqarfigaat.

Isumaqatigiissummi aallaavigineqarput uuliamik ujarlerluni 2010-mi qillerinerit, imaraalu suliffeqarfiit sulisussallu nunatsinniittut qanoq iliorluni misissuilluni qillerinerni akuutinneqarsinnaanerannik periarfissarsiuussineq.Isumaqatigiissummi aamma aalajangersarneqarput kalaallinik sulisussanik aammalu inuussutissarsiortunik, kalaallinik piginnaanngorsaanissaq siunertaralugu pikkorissaanerit aamma suleqatigiilluni ataatsimiititsisarnerit suut ingerlanneqassanersut. Taamaalilluni nunatsinni inuussutissarsiornernik ingerlatallit ukiuni aggersuni misissuinerni ingerlanneqartussani peqataanerulersinnaanissaannut isumaqatigiissut qulakkeerinneqataasinnaanerulissaaq.

- Isumaqatigiissut iluarisimaarpara. Suliniutit maannakkut iluaqutaasussat aammalu suliniutit siunissami siunnerfiusut ilaapput. Inuusuttortavut siunissami suliassaqarfimmi tassani suliffeqalersinnaanissamut periarfissaqalissapput aammalu suliffeqarfiit kalaallinit pigineqartut ukiuni aggersuni pilersuisuunissamut periarfissaat pillugit septembarimi suleqatigiilluni ataatsimiititsinissaq pisussanngoreerpoq. Suliniutit taakkua suliassaqarfimmi tassani periarfissat suuneri pillugit ilisimasaqarnerulersissavaatigut, peqatigisaanillu suliffeqarfiit kalaallinit pigineqartut ukioq manna suliassaqalereertussaapput, oqarpoq Inuussutissarsiornermut Aatsitassarsiornermullu Naalakkersuisoq, Ove Karl Berthelsen.

Namminersornerup atuutitinneqalernerata kingorna uuliasiorfiutileqatigiiffinnik siullerpaamik uuliasiorluni qillerinernut tunngatillugu isumaqatigiissusiornermi kommunit peqataanertik nuannaarutigaat pissanganartillugulu. Neriuutiginarpoq taanna inuiaqatigiinnut iluaqutaasumik aatsitassarsiorfiutileqatigiiffinnut suleqatigiinnissamik isumaqatigiissutaasartussani arlalinni siullersaassasoq. Isumaqatigiissummi suliffeqarfiit nunatsinniittut periarfissanik pilersitsisinnaanissaat kiisalu sulisuusussanik ineriartortitsisinnaanissaq ammaanneqarpoq.

Siunissami isumaqatigiissutaasartussani, tassanilu ilaalluni ukiup tulliani qillerinissanut isumaqatigiissutaasussaq, naatsorsuutigineqarpoq sulisussanik nunaqavissunik, suliffeqarfinnik nunaqavissunit pigineqartunik atuinissaq aammalu najukkami ilinniarfinnik peqataatitsinissaq annertunerussasoq. Ukiumi siullermi matumani suliassaqarfimmut sukumiisumik ilisimasaqalernissaq sammineqarpoq. Uuliasiorluni qillerinerit iluatsilluarnissaat, taamaalillunilu qillerinerit pisussat nunaqavissunit annertunerusumik peqataaffigineqarlutik ukiup tulliani ingerlateqqinneqarsinnaanissaat neriuutigineqarpoq.

- Cairn-imit iluarisimaarparput Namminersorlutik Oqartussanut kommuninullu isumaqatigiissut manna maannakkut atsiorneqarsimalermat. Pisussaaffiit isumaqatigiissummi aalajangersagaasut erseqqissumik takutippaat ingerlatseqatigiiffiup kommuninik suleqateqarnissaq qanoq pingaartitsigigaa. Cairn ajornartinnagu nioqqutissanik kiffartuussissutinillu Kalaallit Nunaarneersunik atuiniarpoq. Aamma uuliasiorfiutileqatigiiffiup ajornartinnagu ingerlatat najukkami innuttaasunut sunniutissaasa annikinnerpaaffianiitinnissaat ilungersuutigissavaa, Cairn-ip Kalaallit Nunaani suliaqarneranik aqutsisoq Ian Watt oqaaseqarpoq.

Attuumassuteqartunik peqataatitsineq akuutitsinerlu

Oqartussaasut piumasaqaataat naapertorlugu Cairn uuliasiornissanut atatillugu attuumassuteqartunik 50-init amerlanerusunik sukumiisumik tusarniaanernik upernaaq manna ingerlataqarpoq. Soqutigisaqartut suliassamut atatillugu pissutsinik namminneq pingaaruteqartutut isigisaminnik saqqummiinissaminnik periarfissinneqarput. Inuiaqatigiinni Piujuartussamik Iluaqutaasumik Sunniutaasussanik Nalilersuinermut nassuiaat inatsisitigut piumasaqaataasoq tamanut ammasumik tusarniaassutigalugu nassiunneqarmat uuliasiorfiutileqatigiiffik innuttaasunik aammalu attuumassuteqartunik ataatsimiititsinernik arlalinnik upernaap ingerlanerani ingerlataqarpoq.

Tunuliaqut

Aatsitassarsiornermik suliniutit inuiaqatigiinnut inuiaqatigiillu aningaasarsiornerannut annertuunik sunniuteqarsinnaapput – iluaqutaasumik akornutaasumilluunniit. Taamaattumik aatsitassarsiornermik suliassat aammalu inuiaqatigiit ataatsimut isigalugit ataqatigiissinnaanerannik paasinninnissaq, aatsitassarsiornermik suliassap pitsaasumik sunniuteqarnissaata annertusitissinnaaneranut aammalu pitsaanngitsumik sunniuteqarnissaata annikillisissinnaanerannut aalajangiisuulluinnarpoq. Taamaattumik inatsisitigut piumasaqaataavoq inuiaqatigiinni piujuartussamik iluaqutaasumik sunniutaasussanik nalilersuinermik ingerlatsisoqassasoq, tassani pitsaasumik sunniisussat annertusitinneqassallutik. Tassani sunniutaasinnaasut pitsaasut eqqarsaatigineqarput, soorlu suliffissaqartitsinermi ilinniartitaanermilu periarfissaasinnaasut eqqarsaatigalugit. Peqatigisaanik sunniinerit pitsaanngitsut pinngitsoortinniarneqassapput, tassani sunniutaasut tassaasinnaapput innuttaasunut nunaqavissunut imaluunniit suliassaqarfinnut allanut akornutaasussat pinngitsoortinniarnissaat.

Inuiaqatigiinnik naliliineq tunngavigalugu suleqatigiinnissamut isumaqatigiissuteqartoqartussaavoq (Impact Benefit Agreement) ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu piujuartitsinissap qulakkeerneqarnissaa aammalu suliniutissat pisariaqartut aallartinneqarnissaat siunertaralugit. Suleqatigiinnissamut isumaqatigiissut malinnaaffigineqassaaq naliliiffigineqassallunilu isumaqatigiissummi peqataasunut ukiumoortumik nalunaarusiortoqartassalluni, taakkualu tamatuma kingorna nalilertassavaat suliniutit nalimmassarneqassanersut imaluunniit annertusineqassanersut.